Sa thải nhân sự là gì? Một số thông tin liên quan đến sa thải nhân sự

Sa thải nhân sự đòi hỏi doanh nghiệp phải thực hiện theo quy trình, thủ tục pháp lý nhất định. Điều này không chỉ giúp họ vận hành hoạt động hiệu quả mà còn tránh được những phiền hà không đáng từ việc kiện cáo.

Để biết cách thực hiện quy trình sa thải đúng luật, bạn đọc có thể theo dõi bài viết sau đây của Ms Uptalent nhé!

MỤC LỤC:
1- Sa thải nhân sự là gì? Sa thải và cắt giảm nhân sự có giống nhau?
2- Nguyên nhân doanh nghiệp sa thải nhân sự
3- Quy trình sa thải nhân sự đúng luật
4- Một số thông tin liên quan đến sa thải nhân sự

1- Sa thải nhân sự là gì? Sa thải và cắt giảm nhân sự có giống nhau? 

1.1- Định nghĩa sa thải nhân sự

Sa thải nhân sự là hành động chấm dứt hợp đồng lao động với một hoặc một nhóm nhân viên do họ vi phạm quy định, nội quy hoặc có hành vi làm tổn hại đến lợi ích, hình ảnh của doanh nghiệp.

Sa thải được xem hình thức kỷ luật nặng nề nhất được đưa ra với người lao động. Doanh nghiệp chỉ có thể dùng đến nó khi có đầy đủ chứng cứ và phải thực hiện theo quy trình nhất định.

Thông thường, doanh nghiệp sẽ đưa ra các hình thức kỷ luật nhẹ hơn trước khi có quyết định sa thải. Ví dụ như họ có thể thuyên chuyển vị trí công việc, giảm lương, kéo dài thời gian tăng lương,… Nói chung, sa thải là biện pháp sau cùng được đưa ra sau khi các hình thức khác không mang lại hiệu quả.

Trong quá trình thực hiện việc sa thải, doanh nghiệp cần tuân thủ đúng quy định pháp luật và các thủ tục, quy trình nội bộ nhằm đảm bảo quyền lợi cho các bên liên quan.

1.2- Sa thải và cắt giảm nhân sự có giống nhau?

Khi nói đến sai thải nhân sự vẫn có không ít người lầm tưởng đây là hành động cắt giảm nhân sự của các doanh nghiệp.

Thực tế, mục đích của việc sa thải và cắt giảm nhân sự khác xa nhau. Nếu như sa thải nhân sự là hành động nhằm trừng phạt nhân viên phạm lỗi thì cắt giảm nhân sự lại mang tính chiến lược lâu dài. 

Bên cạnh đó, hành vi cắt giảm nhân sự sẽ được thực hiện bằng cách chấm dứt hợp đồng lao động trước hạn với ít nhất từ 2 nhân viên trở lên nhằm đảm bảo khả năng vận hành ổn định cho doanh nghiệp.

2- Nguyên nhân doanh nghiệp sa thải nhân sự 

Có nhiều nguyên nhân khác nhau dẫn đến việc doanh nghiệp ra quyết định sa thải nhân viên. Chẳng hạn:

- Nhân viên làm việc không hiệu quả

Đây được xem là nguyên nhân phổ biến khiến doanh nghiệp sa thải nhân viên. Nếu trải qua quá trình đào tạo mà nhân viên vẫn không làm việc đạt yêu cầu hoặc không thể cải thiện hiệu suất làm việc thì doanh nghiệp buộc phải sa thải họ.

- Nhân viên vi phạm nội quy công ty

Trong một số trường hợp mà người lao động đã vi phạm nghiêm trọng các nội quy, quy định của công ty thì chủ doanh nghiệp có quyền sa thải ngay lập tức mà không cần cân nhắc việc cảnh cáo.

- Thiếu việc làm

Doanh nghiệp có thể sẽ sa thải nhân viên khi cần phải cắt giảm chi phí hoặc vai trò công việc của nhân viên đó không còn cần thiết nữa.

- Doanh nghiệp thực hiện cơ cấu lại

Nếu công ty quyết định cơ cấu lại thì nhiều khả năng sẽ có một số vị trí công việc bị loại bỏ. Khi đó, họ buộc phải sa thải những nhân sự không còn cần thiết trong bộ máy tổ chức mới.

Ngoài những nguyên nhân trên thì doanh nghiệp cũng có thể tiến hành sa thải nhân sự khi họ phạm phải một trong những lỗi được quy định tại điều 125 Bộ Luật lao động 2019. Cụ thể, doanh nghiệp có quyền sa thải nhân viên khi họ phạm phải các lỗi sau:

- Có hành vi tham ô hoặc trộm cắp trong quá trình làm việc.

- Sử dụng ma túy hay các chất gây nghiện khác tại nơi làm việc.

- Tham gia hoạt động đánh bạc tại nơi làm việc.

- Cố ý gây thương tích cho nhân viên khác.

- Vi phạm quyền sở hữu trí tuệ của doanh nghiệp.

- Tự ý tiết lộ bí mật kinh doanh hoặc công nghệ của doanh nghiệp.

- Có hành vi làm tổn hại nghiêm trọng đến lợi ích và tài sản của doanh nghiệp.

- Quấy rối tình dục tại nơi làm việc.

- Không tuân thủ quyết định kỷ luật đã được đưa ra.

- Nghỉ việc không có lý do hợp lệ 5 ngày liên tục trong vòng 30 ngày và 20 ngày liên tục trong vòng 365 ngày.

3- Quy trình sa thải nhân sự đúng luật 

Sa thải nhân viên là hành vi đặc biệt nghiêm trọng. Vì vậy, doanh nghiệp không được xử trí cảm tính mà phải làm đúng luật nhằm ngăn chặn hành vi tranh chấp có thể xảy ra.

Theo hướng dẫn của Nghị định 145/2020/NĐ-CP về xử lý sa thải lao động thì doanh nghiệp cần tiến hành việc này theo quy trình như sau:

Bước 1 – Xác định hành vi vi phạm của người lao động

Nếu phát hiện hành vi vi phạm ngay tại thời điểm xảy ra, doanh nghiệp cần lập biên bản và thông báo cho tổ chức đại diện cho người lao động hoặc người đại diện pháp luật của người lao động trong trường hợp người đó chưa đủ 15 tuổi.

Nếu phát hiện hành vi vi phạm sau thời điểm xảy ra, doanh nghiệp có trách nhiệm thu thập chứng cứ chứng minh lỗi của nhân viên.

Bước 2 – Tổ chức buổi họp kỷ luật lao động

Thông tin buổi họp cần được thông báo trước 5 ngày. Nội dung thông báo phải nêu rõ thời gian, địa điểm, nội dung họp, người vi phạm, hành vi vi phạm.

Buổi họp chỉ được thực hiện khi có đầy đủ thành phần hoặc một trong những thành phần bắt buộc phải tham gia. 

Toàn bộ nội dung cuộc họp sẽ được lập thành biên bản, có chữ ký người tham gia và được thông qua trước khi kết thúc. Với những cá nhân không chấp nhận ký tên cần nêu rõ lý do.

Bước 3 - Ban hành quyết định kỷ luật lao động

Trong thời hạn được quy định, người có thẩm quyền xử lý kỷ luật lao động sẽ ban hành quyết định kỷ luật lao động.

Bước 4 – Công khai quyết định kỷ luật

Quyết định kỷ luật lao động sau khi ban hành sẽ được thông báo công khai tới người lao động, người đại diện pháp luật và tổ chức đại diện cho người lao động tại công ty.

4- Một số thông tin liên quan đến sa thải nhân sự 

4.1- Mẫu quyết định sa thải nhân sự

Hiện tại, pháp luật không có quy định cụ thể về mẫu quyết định sa thải nhân sự. Vì vậy, doanh nghiệp có quyền tự ban hành mẫu quyết định sa thải miễn sao đảm bảo các yêu cầu về hình thức, nội dung và phải có chữ ký của người đại diện pháp luật của công ty.

Bạn có thể tham khảo mẫu sa thải dưới đây để hiểu rõ hơn:

Mẫu quyết định sa thải nhân sự

CÔNG TY …………………	CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
	Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
Số: ………………	………., ngày ….. tháng ….. năm …

 

QUYẾT ĐỊNH XỬ LÝ KỶ LUẬT LAO ĐỘNG (1)

Về việc: Sa thải ông/bà ……………

Căn cứ Bộ luật Lao động nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam ngày 18/06/2012;

Căn cứ Nội quy lao động của Công ty ......................................................;

Căn cứ kết quả phiên họp xử lý kỷ luật lao động ông/bà ………………… diễn ra ngày …. tháng …. năm……,

GIÁM ĐỐC CÔNG TY ………………….

QUYẾT ĐỊNH:

Điều 1. Xử lý kỷ luật lao động ông/bà …………………………………….

Hiện đang công tác tại: ………………………………………………………..

Chức vụ: ………………………………………………………………………...

Hình thức kỷ luật: Sa thải.

Do mắc phải sai phạm (2):......………………………………………………….

……………………………………………………………………………………

Điều 2. Hiệu lực thi hành

Quyết định này có hiệu lực kể từ ngày ký.

Mọi quyền lợi, nghĩa vụ có liên quan của ông/bà …………………… được Công ty giải quyết đến hết ngày…… tháng …… năm…….

Chậm nhất trước ngày….. tháng ….. năm ……, ông/bà ………………… có trách nhiệm bàn giao toàn bộ công cụ, dụng cụ, tài sản và công việc  cho phòng (3) ……………………..

Ông/bà ……………….. và các bộ phận liên quan có trách nhiệm thi hành quyết định này./.

Nơi nhận: - Ông/bà ………………; - Ban Giám đốc Công ty; - Phòng………………..; - Lưu: VT.

GIÁM ĐỐC (Ký, ghi rõ họ tên, đóng dấu)

4.2- Mẫu email thông báo sa thải nhân sự

Email thông báo sa thải hiện được xem là hình thức hiệu quả để ngăn chặn việc phát sinh các tình huống tiêu cực sau này.

Về phần nội dung email, bạn cần đảm bảo cung cấp đầy đủ các thông tin sau:

- Tên nhân viên.

- Tên công ty.

- Tên của người quản lý giám sát việc chấm dứt hợp đồng.

- Ngày gửi email.

- Ngày chấm dứt hợp đồng.

- Lý do chấm dứt hợp đồng.

- Danh sách các hình thức kỷ luật trước đó với nhân viên. 

- Danh sách các vật dụng cần bàn giao trước khi nghỉ việc.

- Biên nhận tài sản công ty.

- Thông tin chi tiết về khoản thanh toán cuối cùng và các quyền lợi khác.

- Đính kèm bằng chứng chứng minh lý do sa thải.

- Giải thích rõ nhân viên sẽ nhận được khoản thanh toán sau cùng như thế nào.

4.3- Làm sao sa thải nhân sự khéo léo?

Sa thải nhân viên vốn dĩ không phải là việc đơn giản. Để không phát tranh chấp, kiện cáo, doanh nghiệp luôn phải cân nhắc kỹ lưỡng và đảm bảo tuân thủ đúng luật. 

Nếu muốn xử lý việc sa thải một cách khéo léo bạn có thể tham khảo một số gợi ý dưới đây của Uptalent:

- Không quyết định nóng vội

Trước khi ra quyết định sa thải, bạn nên tạo cơ hội để nhân viên cải thiện hiệu suất. Điều này sẽ giúp họ tự nhận thức được năng lực bản thân cũng như giảm bớt sự tức giận, buồn bã hay bị sốc khi phải nghỉ việc.

- Nói chuyện riêng với nhân viên

Bạn nên chọn một không gian riêng tư để nói về việc sa thải với nhân viên. Điều này sẽ giúp họ cảm thấy được tôn trọng và cũng tránh bị mặc cảm, tự ti trước mặt đồng nghiệp.

- Có sự tham gia của người thứ ba trong buổi họp

Sự xuất hiện của một người khác trong buổi họp sẽ khiến nhân viên cảm thấy bạn hoàn toàn công tâm, minh bạch trước quyết định sa thải. 

- Đưa ra bằng chứng xác đáng

Khi bị sa thải chắc chắn nhân viên sẽ thắc mắc về nguyên do của việc này. Vì vậy, hãy chuẩn bị các số liệu, dẫn chứng cụ thể để tránh việc xảy ra tranh cãi, căng thẳng giữa hai bên.

- Không nói chuyện quá nhanh khi sa thải nhân sự

Nếu bạn dùng tốc độ nói quá nhanh để thông báo việc sa thải sẽ khiến buổi nói chuyện trở nên căng thẳng. Thay vào đó, hãy nói thật nhẹ nhàng, bình tĩnh để tạo ra bầu khí thoải mái hơn.

- Chuẩn bị tâm lý đối mặt với phản ứng tiêu cực của nhân viên

Bị sa thải sẽ khiến nhân viên dễ buồn bực, bối rối. Họ thậm chí có thể la hét, quát tháo lại bạn. Lúc này, bạn nên thấu hiểu cho tâm trạng của họ và có lời nói phù hợp để an ủi họ.

- Đề xuất cơ hội làm việc mới

Nhân viên đó có thể không phù hợp với yêu cầu của doanh nghiệp nên bị sa thải nhưng không có nghĩa họ không thể đảm đương công việc tại nơi khác. Vì vậy, nếu phải sa thải nhân viên vì điều này bạn có thể giới thiệu cho họ công việc phù hợp khác. Họ chắc chắn sẽ cảm kích bạn vì hành động này.

Hy vọng những chia sẻ trên đây của Ms Uptalent về sa thải nhân sự có thể giúp bạn hiểu rõ và thực hiện việc này đúng luật, hiệu quả. Chúc bạn luôn thành công!

------------------------------------

HRchannels - Headhunter -  Dịch vụ tuyển dụng cao cấp

Hotline: 08. 3636. 1080
Email: sales@hrchannels.com / job@hrchannels.com
Website: https://hrchannels.com/
Địa chỉ: Tòa MD Complex, 68 Nguyễn Cơ Thạch, Nam Từ Liêm, Hà Nội, Việt Nam

Nguồn ảnh: internet