Bạn có thể bắt gặp hành vi gaslighting trong nhiều mối quan hệ, bối cảnh khác nhau của cuộc sống. Nó có thể gây ra nhiều ảnh hưởng tiêu cực về tâm lý và sức khỏe cho người bị nạn.
Vậy, gaslighting là gì? Những dấu hiệu cho thấy bạn đang bị gaslighting? Phải làm gì khi bị gaslighting? Hãy cùng tìm hiểu những điều này qua bài viết sau đây của Ms Uptalent nhé!
MỤC LỤC:
1- Gaslighting là gì?
2- Dấu hiệu cho thấy bạn đang bị ai đó gaslighting
2.1- Nói dối về những điều đơn giản nhất
2.2- Đổ lỗi cho bạn
2.3- Bẻ cong sự thật
2.4- Nói những câu khiến bạn tự nghi ngờ năng lực bản thân
2.5- Thường xuyên chỉ trích bạn công khai
2.6- Thể hiện sự quan tâm, yêu thương giả tạo
2.7- Người thao túng thường hay quên
2.8- Thường xuyên đặt điều, nói xấu về bạn
2.9- Nói những lời ngọt ngào với bạn
2.10- Loại bỏ bạn khỏi những dự án quan trọng
2.11- Dùng thứ bạn trân trọng để chống lại bạn
2.12- Tạo ra những mập mờ, hỗn loạn quanh bạn
3- Lý do bạn bị gaslighting là gì?
4- Hệ quả của việc thường xuyên bị gaslighting là gì?
5- Phải làm gì khi bị người khác gaslighting?
5.1- Làm rõ tình trạng gaslight
5.2- Ngó lơ người đang cố gắng thao túng bạn
5.3- Học cách quản lý, sắp xếp công việc
5.4- Tìm kiếm sự giúp đỡ từ những người đáng tin cậy
5.5- Học cách lắng nghe, tin tưởng bản thân
5.6- Tìm cho mình môi trường làm việc mới
1- Gaslighting là gì?
Gaslighting hay gaslight được hiểu là hành vi thao túng tâm lý người khác vì mục đích xấu.
Bạn có thể bắt gặp điều này trong nhiều bối cảnh khác nhau của cuộc sống như trong gia đình, nơi công sở, môi trường học tập,…
Người có ý đồ thao túng người khác thường sử dụng những lời nói dối trá, tiêu cực khiến nạn nhân tự hoài nghi chính mình và dần mất kiểm soát.
Nếu việc này diễn ra trong thời gian dài, người bị thao túng sẽ mất đi sự tự tin, dễ bị ảnh hưởng bởi người khác. Tệ hơn là, họ còn cảm thấy có lỗi với người thao túng mình.
2- Dấu hiệu cho thấy bạn đang bị ai đó gaslighting
Bạn đã từng bị gaslighting chưa? Những dấu hiệu cho thấy bạn đang bị người khác gaslighting là gì?
Quá trình gaslighting thường diễn ra rất chậm và khó nhận biết. Tuy nhiên, nó vẫn có những dấu hiệu nhất định để bạn biết bản thân có đang bị thao túng tâm lý hay không. Cụ thể:
2.1- Nói dối về những điều đơn giản nhất
Người muốn thao túng bạn sẽ thường xuyên nói dối bạn về những việc tưởng chừng rất đơn giản. Bạn sẽ cho rằng không ai lại phải nói dối về điều đó. Dần dà, bạn tự nghi hoặc với mọi thứ và không còn tin tường vào cả những diều đơn giản nhất.
2.2- Đổ lỗi cho bạn
Người thao túng thường xuyên nói điều dối trá nhưng họ lại luôn tìm cách đổ vấy trách nhiệm cho bạn. Họ luôn cố gắng khiến bạn cảm thấy mình chính là người gian dối, là người có lỗi và liên tục nhận những sai trái về phía mình.
2.3- Bẻ cong sự thật
Cùng với những lời dối trá thì người thao túng thường nói ngược lại những việc đã xảy ra. Điều này có thể khiến người bị thao túng lầm tưởng rằng họ mới là người có vấn đề.
Ví dụ, thái độ tích cực làm việc của bạn sẽ bị người thao túng nói thành tiêu cực và những nỗ lực của bạn đều bị gạt bỏ, không được họ công nhận.
2.4- Nói những câu khiến bạn tự nghi ngờ năng lực bản thân
“Việc có thế này thôi mà em/bạn không làm được à?”, “Sao cái gì em/bạn cũng hỏi vậy?” là những câu nói phổ biến mà người muốn thao túng sẽ hỏi khi bạn nhờ họ giúp đỡ hay chỉ dẫn điều gì đó.
Nó là một dấu hiệu của gaslighting vì nó khiến bạn cảm thấy bản thân thật yếu kém, vô dụng, bạn đang làm phiền người khác hoặc bạn chẳng có giá trị gì trong tập thể.
2.5- Thường xuyên chỉ trích bạn công khai
Nếu ai đó liên tục chỉ trích những ý kiến của bạn một cách công khai thì nhiều khả năng họ đang cố gắng thao túng tâm lý của bạn đấy.
Sở dĩ họ làm như vậy là để khiến bạn cảm thấy thất vọng, tự nghi ngờ năng lực bản thân và làm cho bạn nghĩ rằng mọi cố gắng của mình đều vô ích.
2.6- Thể hiện sự quan tâm, yêu thương giả tạo
Người muốn gaslighting bạn thường nói những câu kiểu như “Làm vậy là vì lo cho bạn mà thôi”, nhưng thực tế họ đang cố gắng gây tổn thương cho bạn, làm hại bạn.
2.7- Người thao túng thường hay quên
Một dấu hiệu rất đặc trưng của người thao túng là họ rất hay quên. Họ quên bạn đã làm được những gì cho dự án, quên thông báo cho bạn về lịch trình thay đổi,…
Lý do khiến họ hay quên là vì muốn rũ bỏ trách nhiệm hoặc đơn giản là muốn hạ thấp năng lực và sự đóng góp của bạn cho tập thể.
2.8- Thường xuyên đặt điều, nói xấu về bạn
Người muốn thao túng bạn sẽ thường xuyên dựng nên những câu chuyện không tốt về bạn và âm thầm lan truyền chúng trong tập thể. Họ dùng cách này để những người khác xa lánh bạn, khiến bạn cảm thấy bị cô lập, lạc loài ngay trong chính nơi làm việc, học tập hoặc nơi bạn đang sống.
2.9- Nói những lời ngọt ngào với bạn
Không chỉ nói dối hay chỉ trích bạn mà người thao túng còn có thể nói với bạn những lời ngọt ngào, động viên, khen ngợi. Điều này khiến bạn không nghĩ họ là người xấu mà sẽ ngày càng tin tưởng, phục tùng theo ý đồ của họ.
2.10- Loại bỏ bạn khỏi những dự án quan trọng
Nếu cấp trên hoặc ai đó liên tục gạt bỏ bạn khỏi những dự án, công việc quan trọng thì có nghĩa họ đang cố tình gaslighting bạn.
Thường thì bạn chỉ nhận ra điều này khi liên tục không được tham gia vào các dự án lớn hoặc vai trò của bạn bị xem nhẹ, có cũng được không có cũng chẳng sao.
2.11- Dùng thứ bạn trân trọng để chống lại bạn
Nếu bạn là người yêu thích công việc, người thao túng sẽ làm như công việc của bạn thật bình thường, chẳng có xíu giá trị nào. Hoặc bạn đặc biệt thích thứ gì đó họ sẽ nói về một loạt các lý do bạn không nên thích nó.
2.12- Tạo ra những mập mờ, hỗn loạn quanh bạn
Người cố tình thao túng tâm lý của bạn sẽ liên tục tạo ra những thứ mập mờ, hỗn loạn xung quanh cuộc sống của bạn. Nó khiến bạn không tìm được sự ổn định, bình yên và bạn sẽ bị lệ thuộc vào họ để giảm đi những bất ổn.
3- Lý do bạn bị gaslighting là gì?
Có bao giờ bạn tự hỏi vì sao ai đó lại cố tình gaslighting mình chưa? Hay vì sao có người lại tìm cách gaslighting người khác?
Theo Uptalent tìm hiểu thì có nhiều nguyên nhân khiến ai đó muốn gaslighting người khác. Chẳng hạn:
- Họ muốn kiểm soát người khác
Đây là lý do đầu tiên khiến một người muốn thao túng tâm lý người khác. Sở dĩ họ muốn kiểm soát người khác là để điều khiển người đó thực hiện một hay nhiều mục đích nào đó.
- Họ muốn khoe mẽ, chứng minh quyền lực
Một người muốn thao túng người khác có thể là do họ muốn cho thấy mình có giá trị lớn hơn, muốn khoe mẽ bản thân hoặc chứng minh quyền lực một cách bất chính.
Trong trường hợp này, họ sẽ cho rằng mình luôn đúng và tất cả mọi người đều sai.
- Họ cảm thấy địa vị bị đe dọa
Người thao túng sẽ thực hiện việc gaslighting ai đó khi họ cảm thấy quyền lực và địa vị của mình bị đe dọa. Bằng cách gaslighting, họ khiến đối thủ tự nghi hoặc chính mình và dễ dàng điều khiển người đó.
- Họ gặp vấn đề về tâm lý
Những người thao túng có thể gặp trở ngại nào đó về mặt tâm lý. Do đó, họ chọn cách gaslighting người khác để tự bảo vệ chính mình.
- Ảnh hưởng từ môi trường, văn hóa
Đặc điểm của môi trường xã hội và văn hóa cũng là một trong những lý do gây ra hiện tượng gaslighting. Ví dụ, trong một môi trường đề cao quyền lực, sự kiểm soát thì hành vi thao túng tâm lý sẽ diễn ra rất phổ biến.
4- Hệ quả của việc thường xuyên bị gaslighting là gì?
Việc phải thường xuyên nghe hay đối mặt với những lời nói, hành vi dối trá, tiêu cực sẽ tạo ra nhiều hệ lụy xấu cho người bị gaslighting. Cụ thể:
- Người bị thao túng tâm lý sẽ đưa ra quyết định chỉ để làm hài lòng ai đó.
- Liên tục xin lỗi cho dù đó không phải là sai lầm của mình.
- Thường xuyên nghi ngờ lời nói, hành động và những quyết định của bản thân.
- Trở nên ù lì, không còn hứng thú với những hoạt động từng rất yêu thích.
- Tự cảm thấy mất đi giá trị bản thân khi không làm ai đó hài lòng.
- Luôn cảm thấy bản thân làm không tốt, không đủ nỗ lực.
- Cảm thấy có điều bất ổn, không đúng nhưng lại không thể giải thích được vì sao.
- Luôn phải nói dối để không bị người thao túng chỉ trích, lăng mạ.
- Bênh vực, bảo vệ vô điều kiện cho người đang thao túng mình.
5- Phải làm gì khi bị người khác gaslighting?
Những hệ quả do việc thao túng tâm lý vô cùng nghiêm trọng. Nó khiến bạn tổn thương về cả thể chất và tinh thần.
Vì vậy, hiểu rõ gaslighting là gì và nhận diện những dấu hiệu của nó là cách tốt nhất giúp bạn thoát khỏi việc bị thao túng tâm lý.
Nếu bạn nhận ra mình đang bị người khác thao túng tâm lý thì những biện pháp sau đây sẽ rất hữu ích:
5.1- Làm rõ tình trạng gaslight
Khi nhận thấy các dấu hiệu bị thao túng tâm lý, bạn nên xác định rõ người gây ra là ai, họ làm việc đó như thế nào. Đồng thời, hãy chú ý những lần bạn nhận tự nghi hoặc, mất kiểm soát để đánh giá mức độ của việc bị thao túng.
5.2- Ngó lơ người đang cố gắng thao túng bạn
Bạn đừng quá để tâm đến người có ý định xấu với mình hay cố gắng tìm hiểu nguyên nhân khiến họ đối xử với bạn như vậy. Điều này chỉ khiến bạn tốn thời gian và rất vô ích.
Việc bạn cần làm lúc này là hãy tập trung nhiều hơn vào bản thân, chuyên tâm vào việc rèn luyện, nâng cao sức khỏe thể chất, tinh thần và nỗ lực gạt bỏ những điều tiêu cực khỏi tâm trí.
5.3- Học cách quản lý, sắp xếp công việc
Tại nơi công sở, người thao túng thường sử dụng chính yếu tố công việc để hạ bệ, bắt nạt bạn. Vì vậy, hãy đảm bảo bạn luôn làm việc một cách khoa học, có bằng chứng rõ ràng để họ không thể nào đổ lỗi, bẻ cong sự thật hay gạt bỏ những nỗ lực của bạn.
5.4- Tìm kiếm sự giúp đỡ từ những người đáng tin cậy
Cách tốt nhất để bạn phòng tránh việc bị gaslighting là tìm người có thể đứng về phía bạn. Những người này có thể làm chứng cho bạn trong công việc và có thể thông báo cho bạn những thông tin, sự kiện quan trọng khi người thao túng cố tình gạt bạn ra một bên.
5.5- Học cách lắng nghe, tin tưởng bản thân
Niềm tin vào bản thân và sự thấu hiểu chính mình sẽ mang đến cho bạn sức mạnh, sự tự tin vô cùng lớn. Nó giúp bạn hiểu rõ vì sao mình làm như vậy, cơ sở cho những hành động của bạn là gì và giúp bạn biết rõ đâu là mục tiêu cần hướng đến.
5.6- Tìm cho mình môi trường làm việc mới
Bạn nhận ra mình đang phải làm việc trong một môi trường độc hại? Vậy thì hãy mạnh dạn từ bỏ nó để tìm cho mình không gian phù hợp, lành mạnh để có thể phát triển và được công nhận.
Quả thực, rất khó để bạn biết mình có đang bị thao túng tâm lý hay không. Vì vậy, bạn nên thường xuyên nhìn nhận, đánh giá bản thân và trò chuyện cùng người đáng tin để không bị dẫn dắt vào con đường tiêu cực.
Hy vọng những gì Ms Uptalent vừa chia sẻ đã giúp bạn hiểu rõ hơn về gaslighting là gì cũng như những dấu hiệu, hệ quả của nó. Uptalent tin rằng, bạn có thể vận dụng những thông tin trên đây để phòng tránh và giúp bản thân xử lý triệt để nguy cơ bị thao túng tâm lý. Chúc bạn luôn thành công!
------------------------------------
HRchannels - Headhunter - Dịch vụ tuyển dụng cao cấp
Hotline: 08. 3636. 1080
Email: sales@hrchannels.com / job@hrchannels.com
Website: https://hrchannels.com/
Địa chỉ: Tòa MD Complex, 68 Nguyễn Cơ Thạch, Nam Từ Liêm, Hà Nội, Việt Nam
Nguồn ảnh: internet
HRchannels
HRchannels là nền tảng tuyển dụng và thu hút nhân sự cấp cao hàng đầu tại Việt Nam.
Với hơn 16 năm kinh nghiệm tuyển dụng nhân sự cấp cao. Chúng tôi là công ty headhunter hàng đầu ở Việt Nam.
