Feedback thế nào để người giỏi không tự ái?

Cái khó nhất khi làm việc cùng người giỏi là phải góp ý như thế nào khi họ đi sai hướng. Nếu góp ý không khéo hay chỉ cần một lời nhận xét vô ý cũng có thể làm tổn thương lòng tự trọng của họ. Kết quả là họ không những không tiếp thu mà còn chuyển sang tư thái phòng thủ vì cho rằng công sức bị phủ nhận, bị dạy đời, rồi dần mất đi nhiệt huyết làm việc.

Vậy, làm thế nào để việc feedback mà không khiến người giỏi tự ái? Bài viết này của Ms Uptalent sẽ giúp bạn biến những buổi góp ý trở thành một cuộc thảo luận chiến lược, để từ đó cả đội ngũ sẽ cùng hướng về mục đích chung và tiến xa hơn.
MỤC LỤC:
1- Tư duy đúng đắn trước khi bắt đầu
2- Nắm vững nguyên tắc vàng "3 Không - 3 Nên"
3- Các kỹ thuật feedback hiệu quả
4- Lựa chọn bối cảnh và thời điểm phù hợp

1- Tư duy đúng đắn trước khi bắt đầu 

Trước khi mở lời, bạn hãy tự điều chỉnh lại trạng thái của bản thân. Đừng bước vào buổi nói chuyện với tâm thế của một người đi chấm điểm hay bề trên đang chỉ dạy đàn em, bởi lẽ những người có năng lực họ cần sự tôn trọng hơn là quyền lực.

Bạn nên coi người giỏi như một đối tác và trò chuyện cùng họ một cách chân thành nhất. Đồng thời, hãy thay đổi từ vị thế “người quản lý" sang "người đồng hành" để không khí buổi trò chuyện trở nên thoải mái, cởi mở hơn.

Ngoài ra, bạn cũng đừng chăm chăm soi xét xem vì sao người giỏi làm sai mà hãy hướng về mục đích chung của cả hai là "Làm sao để kết quả tốt hơn nữa?". Bạn cần nhớ rằng, mục tiêu của tất cả các buổi trò chuyện là nhằm giải quyết công việc hay vấn đề khó khăn nào đó chứ không phải mổ xẻ lỗi sai. Bằng cách đứng về phía họ để bảo vệ mục tiêu chung, bạn sẽ khiến họ buông bỏ được cái tôi và sẵn sàng lắng nghe một cách cầu thị.

Bạn có thể tham khảo một số ví dụ dưới đây để có tư duy đúng khi nói chuyện với người giỏi:

Ví dụ 1: Khi bạn muốn góp ý về một bản kế hoạch chưa sát thực tế

Nếu nói theo cách thông thường "Anh thấy kế hoạch này của em không khả thi. Em phải sửa lại mấy phần này ngay.", rất dễ khiến người giỏi tự ái và cảm thấy nỗ lực của họ bị phủ nhận. Bạn có thể nói theo kiểu đối tác như sau "Anh rất thích sự sáng tạo trong bản kế hoạch này của em. Tuy nhiên, anh đang hơi băn khoăn một chút về nguồn lực triển khai. Theo em, chúng ta nên điều chỉnh thế nào để ý tưởng này vừa giữ được cái chất mà vẫn chắc chắn về tiến độ?".

Ví dụ 2: Khi muốn góp ý về thái độ làm việc nhóm của họ

Với cách nói thông thường kiểu như "Dạo này em làm việc cá nhân quá, không quan tâm đến mọi người xung quanh gì cả.", bạn sẽ người giỏi cảm thấy đây là sự chỉ trích cá nhân. Thay vào đó, hãy nói theo cách đối tác như sau "Anh biết em đang dồn lực rất lớn cho dự án này. Nhưng để dự án về đích trơn tru nhất, anh nghĩ em cần phối hợp với bộ phận X và Y. Em thấy có cách nào để kết nối họ vào cùng nhịp độ với em không?".

2- Nắm vững nguyên tắc vàng "3 Không - 3 Nên" 

Để việc góp ý trở nên mượt mà, bạn nên thuộc nằm lòng bộ nguyên tắc vàng này. Việc này cũng giống như bạn đang tự thiết lập một hàng rào bảo vệ để buổi thảo luận không đi quá giới hạn và trở thành một cuộc cãi vã.

Nguyên tắc này bao gồm 2 phần:

(1)- 3 không

3 không thể hiện những vùng cấm địa bạn không nên chạm tới, cụ thể:

- Không hạ thấp

Bạn tuyệt đối đừng dùng những câu kiểu như "Việc đơn giản thế này mà cũng..." hay "Tôi tưởng người như bạn phải biết chứ". Những câu nói này chẳng mang lại lợi ích gì cho công việc mà chỉ khơi dậy phản ứng phòng vệ của họ.

- Không so sánh

Bạn đừng bao giờ lôi người khác ra để làm thước đo. Với người giỏi thì việc bị so sánh với một người kém hơn hoặc kể cả một người ngang hàng đều khiến họ cảm thấy giá trị riêng của mình đang không được tôn trọng.

- Không can thiệp quá sâu

Bạn đừng cầm tay chỉ việc người giỏi kiểu như bước 1 phải làm thế này, bước 2 phải làm thế kia. Bạn chỉ cần chỉ rõ cho họ mục tiêu, còn thực hiện thế nào hãy để họ tự quyết định. Hãy nhớ, người giỏi cực kỳ khó chịu với việc bị biến thành một công cụ thực thi.

(2)- 3 Nên

3 nên là những nhịp cầu kết nối mà bạn cần vận dụng một cách hiệu quả, cụ thể:

- Nên dựa trên dữ liệu và sự thật

Thay vì nói "Anh thấy em làm chưa tốt", bạn hãy nói "Số liệu thực tế cho thấy tỷ lệ chuyển đổi đang giảm 10%". Bằng cách đưa ra con số cụ thể, bạn sẽ khiến cái tôi cá nhân tan biến và nhường chỗ cho sự logic.

- Nên đặt câu hỏi gợi mở

Bạn đừng ngay lập tức đưa ra câu trả lời mà hãy đặt câu hỏi để người giỏi tự tìm ra lỗ hổng. Những câu hỏi kiểu như "Bạn có phương án nào dự phòng cho trường hợp này không?" sẽ giúp họ tự nhận ra điểm thiếu sót.

- Nên công nhận trước khi góp ý

Trước khi nói đến lỗi sai, bạn nên ghi nhận những nỗ lực hoặc một điểm sáng nào đó trong công việc của họ. Bằng cách đưa ra yếu tố tích cực lúc ban đầu, bạn sẽ khiến họ cởi mở hơn với những ý kiến khắt khe phía sau.


Nội dung liên quan>>>Bạn nghĩ mình đang bị đánh giá thấp… nhưng sự thật là gì?

3- Các kỹ thuật feedback hiệu quả 

Để biến buổi feedback thành một trải nghiệm dễ chịu, thậm chí là truyền cảm hứng, bạn có thể áp dụng 3 bí kíp sau đây:

(1)- Đừng chỉ đổ lỗi mà hãy đặt câu hỏi 

Người giỏi thường có lòng tự tôn rất cao với kiến thức của mình. Vì vậy, bạn đừng nói "Chỗ này sai rồi" mà hãy dùng những câu hỏi có thể khiến họ tự soi xét lại, như là "Nếu đặt mình vào vị trí khách hàng khó tính nhất, em thấy điểm nào trong bản thiết kế này cần được làm rõ thêm?". Bằng cách giúp họ tự nhận ra vấn đề, bạn sẽ khiến họ chủ động sửa lỗi với một tâm thế cực kỳ tích cực.

(2)- Kỹ thuật "Sandwich" phiên bản nâng cấp

Bạn đừng áp dụng công thức “khen - chê – khen” một cách máy móc. Thay vào đó, hãy nâng cấp nó thành “Công nhận sự độc đáo -> Thảo luận về điểm nghẽn -> Kỳ vọng bứt phá”.

Ví dụ: Bạn hãy nói "Anh rất ấn tượng với góc nhìn mới này của em (Khen). Tuy nhiên, anh đang lo phần kỹ thuật này có thể làm chậm tốc độ tải trang (Góp ý). Anh tin là với tư duy của em, em sẽ tìm ra cách dung hòa được cả cái đẹp và tốc độ để tạo ra một sản phẩm thực sự đột phá (Kỳ vọng).".

(3)- Tập trung vào tương lai

Thay vì dành hàng giờ để mổ xẻ xem “vì sao hôm qua em lại làm hỏng việc?", thì bạn nên hướng toàn bộ năng lượng vào tương lai, hãy đặt câu hỏi "Dựa trên những gì đã xảy ra, lần tới chúng ta nên chuẩn bị thêm bước gì để dự án chạy mượt hơn?". Khi bạn tập trung vào giải pháp cho tương lai, bạn đang ngầm thể hiện rằng mình vẫn tin tưởng vào khả năng của họ, nhưng bạn muốn mọi thứ phải hoàn hảo hơn.

4- Lựa chọn bối cảnh và thời điểm phù hợp 

Bạn có khả năng tư duy và góp ý giỏi đến đâu mà sai bối cảnh và thời điểm thì cũng thành vô ích. Đôi khi, điều này còn quan trọng hơn cả nội dung góp ý của bạn với người giỏi là gì.

Hãy lưu ý những nguyên tắc sau để buổi góp ý đạt kết quả như mong đợi bạn nhé:

(1)- Riêng tư

Bạn đừng bao giờ góp ý hay phê bình người giỏi trước mặt đồng nghiệp hoặc cấp dưới của họ. Bởi lẽ, lòng tự tôn của những người có chuyên môn cao thường gắn liền với uy tín của họ. Nếu bạn công khai chê bai, họ có thể xem đây là một đòn tấn công vào danh dự. Giải pháp là bạn hãy chọn một buổi họp 1-1, một góc cà phê yên tĩnh hoặc một phòng họp kín để họ cảm thấy an toàn và được tôn trọng.

(2)- Đừng feedback khi đang nóng giận

Bạn nên tránh việc góp ý ngay khi người giỏi vừa bước ra khỏi một cuộc họp căng thẳng hoặc đang dồn sức chạy deadline. Lúc đó, bộ não của họ đang ở trạng thái phòng thủ hoặc kiệt sức, tất cả những lời góp ý dù chân thành đến đâu cũng trở thành áp lực với họ.

(3)- Chọn đúng lúc

Thời điểm lý tưởng nhất để bạn góp ý với người giỏi là khi họ đang có tâm trạng thoải mái hoặc sau khi một giai đoạn nhỏ của dự án vừa hoàn thành tốt đẹp. Vào lúc đó, sự tự tin của họ đang cao, họ sẽ dễ dàng mở lòng đón nhận những ý kiến đóng góp để hoàn thiện sản phẩm hơn là lúc đang thất bại.

Lời kết

Người giỏi có thể tự đi rất nhanh bằng năng lực của chính mình, nhưng họ sẽ càng tiến xa hơn khi có một người đồng hành biết cách mài giũa đi những góc cạnh còn thô ráp của họ. Đồng thời, họ cũng có khát khao mãnh liệt được chinh phục những đỉnh cao mới. Vì vậy, bạn đừng biến feedback thành sự phân định đúng sai, thay vào đó hãy góp ý bằng sự chân thành, tôn trọng và một tư duy cùng tiến để giúp họ sửa lỗi cũng như tiếp thêm niềm cảm hứng cho họ.

Hy vọng những chia sẻ của Ms Uptalent đã giúp bạn biết cách feedback thế nào để người giỏi không tự ái. Hãy luôn tinh tế trong cách phản hồi để trở thành chiếc cầu nối biến những cá nhân xuất sắc thành một tập thể không thể bị đánh bại bạn nhé!

------------------------------------

 

HRchannels - Headhunter -  Dịch vụ tuyển dụng cao cấp
Hotline: 08. 3636. 1080
Email: sales@hrchannels.com / job@hrchannels.com
Website: https://hrchannels.com/
Địa chỉ: Tòa MD Complex, 68 Nguyễn Cơ Thạch, Nam Từ Liêm, Hà Nội, Việt Nam

Nguồn ảnh: internet