Cách nhìn xa hơn 3 bước trong công việc

Trong guồng quay hối hả của công việc, bạn thường rơi vào cái bẫy của sự bận rộn vì phải dành cả ngày để "chữa cháy" những vấn đề phát sinh, đối phó với những email khẩn cấp và tự hào khi giải quyết xong một đầu việc vừa ập đến. Thế nhưng, để quản trị và phát triển sự nghiệp, sự mẫn cán đơn thuần không còn đủ để bạn tạo nên sự đột phá. Điều bạn cần lúc này là khả năng nhìn xa hơn 3 bước, một loại năng lực không phải do tiên tri mà đến từ tư duy chiến lược sắc bén.

Trong bài viết này, Ms Uptalent sẽ mách bạn cách để rèn luyện lối tư duy này, từ đó giúp bạn không còn bị động và có thể tự thiết kế lộ trình thăng tiến sự nghiệp của riêng mình.
MỤC LỤC:
1- Tư duy ngược để nhìn thấy cái kết ngay từ lúc bắt đầu
2- Phân tích hệ quả đa tầng để không sập bẫy những giải pháp ngắn hạn
3- Đọc vị các "tín hiệu yếu" và dự báo rủi ro 
4- Xây dựng tầm nhìn hệ thống để vượt ra khỏi "ốc đảo" cá nhân
5- Rèn luyện mỗi ngày để trở thành kiến trúc sư thay vì thợ làm việc

 

1- Tư duy ngược để nhìn thấy cái kết ngay từ lúc bắt đầu 

Một trong những sai lầm phổ biến nhất mà mọi người thường mắc phải là bắt đầu mọi thứ từ "bước 1". Bạn hăm hở hành động mà quên mất rằng, nếu không biết rõ bước 3 trông như thế nào, bước 1 rất có thể là một bước đi hoàn toàn sai hướng. Để tránh điều này, những người có tầm nhìn rộng mở thường sử dụng một mô hình tư duy mạnh mẽ là Tư duy ngược (Inversion Thinking).

Trước khi bắt tay thực hiện dự án, bạn đừng hỏi "Tôi phải làm gì bây giờ?" mà hãy hỏi "Nếu 12 tháng nữa dự án này thất bại thảm hại, nguyên nhân nào đã dẫn đến điều đó?". Bằng cách hình dung ra sự thất bại hoặc cái đích ở tương lai, bạn có thể nhận diện được những rào cản tiềm ẩn mà khi đi theo lối tư duy thuận sẽ rất khó hoặc chẳng bao giờ thấy được.

Trong khi đó, bằng cách truy ngược từ đích về hiện tại, bạn sẽ loại bỏ được những hành động thừa thãi và chỉ tập trung tâm sức cho những mắt xích trọng yếu nhất. Bản lĩnh thực sự của người có tư duy chiến lược nằm ở chỗ họ không chuẩn bị để thắng mà chuẩn bị để "không thể thua" bằng cách triệt tiêu các rủi ro ngay từ khi chúng chỉ là mầm mống.

2- Phân tích hệ quả đa tầng để không sập bẫy những giải pháp ngắn hạn 

Trong công việc, mọi hành động của bạn đều có tính dây chuyền. Đôi khi, một giải pháp tuyệt vời ở bước 1 lại trở thành một thảm họa nghiêm trọng ở bước 3. Lúc này, để thấy được chiều sâu của vấn đề, bạn cần áp dụng kỹ thuật phân tích hệ quả đa tầng.

Để thấy rõ hơn, bạn hãy xem qua một ví dụ về việc nhà quản lý quyết định yêu cầu đội ngũ làm thêm giờ liên tục để kịp tiến độ một dự án lớn. Theo đó, 3 tầng hệ quả sẽ như sau:

- Tầng 1 (Hệ quả trực tiếp), dự án hoàn thành đúng hạn, khách hàng hài lòng tạm thời.

- Tầng 2 (Hệ quả gián tiếp), đội ngũ kiệt sức, sự sáng tạo bị triệt tiêu, các sai sót nhỏ bắt đầu xuất hiện do sự thiếu tập trung.

- Tầng 3 (Hệ quả hệ thống), nhân sự nòng cốt nghỉ việc vì kiệt sức, văn hóa làm việc trở nên độc hại, uy tín dài hạn của công ty bị ảnh hưởng sâu sắc vì chất lượng sản phẩm không bền vững.

Người chỉ nhìn thấy 1 bước sẽ cảm thấy vui mừng vì kết quả ở Tầng 1. Nhưng, người nhìn xa hơn 3 bước sẽ nhận ra rằng cái giá phải trả ở Tầng 3 là quá đắt so với lợi ích ngắn hạn. Bởi vậy, họ sẽ tìm cách thương lượng lại thời hạn hoặc tối ưu hóa quy trình ngay từ đầu để tránh mắc phải cái bẫy từ giải pháp ngắn hạn. Điểm cốt lõi của kỹ năng giải quyết vấn đề tận gốc nằm ở việc bạn phải đủ tỉnh táo để khước từ những giải pháp nhất thời và kiên trì với những giải pháp mang tính bền vững.


Nội dung liên quan>>>Làm sao để không bị cuốn vào việc “không tạo giá trị”?

3- Đọc vị các "tín hiệu yếu" và dự báo rủi ro  

Thế giới quanh bạn không vận hành theo những đường thẳng. Bên cạnh đó, những thay đổi lớn lao thường bắt đầu từ những tín hiệu rất nhỏ mà đa số mọi người thường bỏ qua. Với khả năng nhìn xa 3 bước, bạn trở nên nhạy bén hơn môi trường xung quanh, điều này còn được gọi là trí tuệ bối cảnh.

Việc dự báo rủi ro không đơn giản là bạn ngồi đoán mò về tương lai. Thực tế, bạn sẽ phải tỉ mỉ quan sát các xu hướng công nghệ, sự xâm nhập của AI vào chuyên môn, sự thay đổi trong hành vi khách hàng và các biến động kinh tế vĩ mô. 

Hãy đặt câu hỏi “Tại sao” khi một đối tác bỗng nhiên thanh toán chậm 3 ngày hoặc là nhân viên giỏi nhất của bạn đột ngột ít phát biểu hơn trong các cuộc họp. Chính những "tín hiệu yếu" này sẽ là căn cứ đầu tiên giúp bạn hoạch định bước thứ 2 và thứ 3.

Thông thường, một người có tầm nhìn xa rộng sẽ không đợi đến khi phát sinh vấn đề rồi cuống cuồng tìm cách xử lý. Thay vào đó, họ cho xây dựng các kịch bản "What-if" (Nếu... thì sao) liên tục trong đầu. Họ sẽ chuẩn bị sẵn phương án B, C ngay khi phương án A vẫn đang vận hành tốt nhất. Chính sự chuẩn bị này sẽ giúp bạn giữ được sự tỉnh táo và điềm tĩnh khi đứng trước các biến cố lớn của thị trường.

4- Xây dựng tầm nhìn hệ thống để vượt ra khỏi "ốc đảo" cá nhân 

Từ nhà quản lý đến nhân viên đều phạm phải sai lầm là chỉ nhìn thấy lợi ích trong phạm vi phòng ban hoặc nhiệm vụ cá nhân của mình. Kết quả là họ có thể hoàn thành tốt bước 1 của mình nhưng vô tình tạo ra gánh nặng cho bộ phận kế tiếp ở bước 2 và dẫn đến sự sụp đổ của toàn hệ thống ở bước 3.

Để nhìn xa hơn 3 bước, bạn phải trang bị cho mình khả năng tư duy hệ thống mạnh mẽ. Hãy đảm bảo bạn đã hiểu rõ vai trò, tầm quan trọng công việc của mình trong chuỗi cung ứng giá trị của tổ chức. Trước khi bạn đưa ra một đề xuất, hãy tự hỏi xem điều này sẽ gây trở ngại hay thuận lợi gì cho bộ phận kế tiếp. 

Bản lĩnh thực sự của người dẫn dắt nằm ở khả năng tối ưu hóa toàn cục thay vì chỉ tối ưu hóa cục bộ. Vì vậy, khi bạn bắt đầu suy nghĩ cho "bước đi" của đồng nghiệp và khách hàng, bạn sẽ tìm ra những giải pháp thông minh hơn và nhận được sự ủng hộ rộng rãi hơn từ tập thể.

5- Rèn luyện mỗi ngày để trở thành kiến trúc sư thay vì thợ làm việc 

Tư duy chiến lược không phải là một loại năng khiếu bẩm sinh mà giống như một loại "cơ bắp" cần được rèn luyện thông qua sự kỷ luật về trí tuệ. Để làm chủ được nó, bạn hãy làm những điều sau:

(1)- Dành thời gian cho Deep Thinking

Mỗi ngày, bạn hãy dành ít nhất 30 phút không làm gì cả và bắt đầu suy ngẫm. Trong 30 phút đó, bạn hãy nhìn lại những gì đã làm được và dự đoán những gì sẽ xảy ra tiếp theo.

(2)- Ghi chép và đối chiếu

Bạn nên viết xuống những dự báo của mình về một xu hướng hoặc một dự án. Sau 3 tháng, hãy quay lại đối chiếu. Sự sai lệch giữa dự đoán và thực tế chính là bài học quý giá nhất để bạn tinh chỉnh khả năng nhìn xa của mình.

(3)- Mở rộng vùng hiểu biết

Bạn đừng chỉ học các kiến thức chuyên môn mà hãy tìm hiểu thêm về tâm lý học, kinh tế, lịch sử và công nghệ. Càng sở hữu nhiều dữ liệu đa ngành, bạn càng dễ dàng kết nối các điểm chạm một cách chính xác hơn.

Lời kết

Khi mọi thứ liên tục thay đổi, tầm nhìn xa đã không còn là là đặc quyền của các CEO mà dần trở thành tiêu chuẩn bắt buộc cho bất kỳ ai muốn nắm giữ vận mệnh của mình. Việc nhìn xa hơn 3 bước không giúp bạn tránh khỏi mọi rắc rối, nhưng nó giúp bạn không hoảng loạn tới mức mất kiểm soát.

Nếu có thể sở hữu tư duy chiến lược và khả năng dự báo rủi ro, bạn sẽ không còn phải chạy đua với thời gian nữa. Thay vào đó, bạn sẽ bước đi với tâm thế ung dung vì đã nhìn thấy con đường từ trước khi nó kịp hình thành. 

Đừng mãi là người thực thi mẫn cán mà hãy vận dụng khéo léo những chia sẻ trên đây của Ms Uptalent để trở thành người kiến tạo tương lai. Bạn có thể bắt đầu sự chuyển đổi bằng cách chọn ra một đầu việc quan trọng nhất trong tuần và thử phân tích hệ quả của nó đến tận tầng thứ 3. Chắc chắn bạn sẽ phải kinh ngạc vì những gì mình phát hiện ra đấy.

------------------------------------

 

HRchannels - Headhunter -  Dịch vụ tuyển dụng cao cấp
Hotline: 08. 3636. 1080
Email: sales@hrchannels.com / job@hrchannels.com
Website: https://hrchannels.com/
Địa chỉ: Tòa MD Complex, 68 Nguyễn Cơ Thạch, Nam Từ Liêm, Hà Nội, Việt Nam

Nguồn ảnh: internet