Cách người giỏi ra quyết định khi thiếu thông tin

Trong một thế giới đầy biến động như hiện nay, nếu bạn cứ chờ đợi đến khi có đủ 100% thông tin mới ra quyết định thì rất có thể cơ hội đã vuột mất. Thực tế, những người giỏi nhất không chờ tới khi có đầy đủ thông tin mới hành động mà họ có bản lĩnh để đưa ra lựa chọn ngay khi mọi thứ vẫn còn mơ hồ.

Bạn đừng nghĩ việc quyết định khi thiếu dữ liệu là một canh bạc liều lĩnh hay dựa vào may rủi. Bởi lẽ, đó thực chất là một kỹ năng tư duy sắc bén, nó giúp bạn nhìn ra được những cơ hội tiềm năng trong khi đa số mọi người vẫn còn đang mải mê phân tích.

Hãy cùng Ms Uptalent khám phá cách người giỏi ra quyết định khi thiếu thông tin qua bài viết sau đây để biết họ đã làm như thế nào bạn nhé!
MỤC LỤC:
1- Nguyên tắc 70% của Jeff Bezos
2- Sử dụng trực giác dựa trên trải nghiệm (Heuristics)
3- Chấp nhận "quyết định có thể đảo ngược" (Type 2 Decisions)
4- Tìm kiếm "thông tin cốt lõi" thay vì "thông tin tràn lan"
5- Tư duy đặt cược (Betting Mindset) 

1- Nguyên tắc 70% của Jeff Bezos 

Một trong những bài học đắt giá nhất từ Jeff Bezos – ông chủ của Amazon – chính là nguyên tắc 70%. Hầu hết mọi người đều có xu hướng chờ tới khi có đủ bằng chứng, số liệu, chắc chắn tới 100% mới dám ra quyết định thì Bezos làm ngược lại. Ông tin rằng nếu bạn đợi đến khi có đủ 90% thông tin thì mọi thứ đã chậm trễ và bạn đã đánh mất lợi thế cạnh tranh.

Con số 70% được nhắc tới trên đây được xem là "điểm rơi" lý tưởng. Nó cung cấp thông tin vừa đủ để bạn không đưa ra một quyết định mù quáng, nhưng cũng đảm bảo đủ nhanh để bạn không bị sa lầy vào cái bẫy của việc phân tích quá mức dẫn đến tê liệt.

Những người giỏi hiểu rõ rằng cả trong kinh doanh và cuộc sống thì tốc độ đôi khi còn quan trọng hơn sự hoàn hảo. Vì vậy, họ chấp nhận chọn chọn một hướng đi tương đối đúng, rồi vừa chạy vừa điều chỉnh còn hơn là chỉ đứng yên một chỗ chờ đợi một lộ trình hoàn hảo vốn dĩ chẳng bao giờ tồn tại.


Nội dung liên quan>>>>7 biểu hiện của người có tư duy hệ thống

2- Sử dụng trực giác dựa trên trải nghiệm (Heuristics) 

Trong trường hợp các con số trên báo cáo không đủ để vẽ nên một bức tranh rõ ràng, người giỏi sẽ tìm đến một nguồn dữ liệu khác, đáng tin cậy không kém, đó là “trực giác dựa trên trải nghiệm”.

Nói tới trực giác hẳn là nhiều người sẽ lầm tưởng đó là một thứ linh cảm tâm linh hay dựa vào may rủi. Tuy nhiên, thực tế đã chứng minh đó là một dạng tư duy siêu tốc. Bạn có thể hình dung bộ não của những người dày dặn kinh nghiệm giống như một siêu máy tính, nó được lưu trữ hàng ngàn tình huống tương tự trong quá khứ. Do đó, khi đối mặt với sự mơ hồ, họ không đợi dữ liệu mới mà ngày lập tức rà lại kho lưu trữ đó để tìm ra những điểm tương đồng.

Dựa vào trực giác, người giỏi nhanh chóng nhận diện được các quy luật ngầm mà những con số chưa kịp hiển thị. Ví dụ, chỉ cần qua một cái bắt tay hay một tông giọng trong cuộc đàm phán, họ đã có thể đưa ra quyết định mà không cần đợi bản báo cáo thẩm định dài hàng chục trang. Với họ, trực giác chưa bao giò là đoán mò mà đó là kết quả của việc nhận diện mô hình (pattern recognition) cực kỳ chính xác. 

Nhờ có trực giác nhanh nhạy mà người giỏi có thể ra quyết định một cách quyết đoán trong những tình huống tưởng chừng như ngặt nghèo nhất. Thậm chí, khi mà những người khác còn đang loay hoay tìm kiếm thêm bằng chứng thì họ đã có cú chốt hạ dứt khoát.

3- Chấp nhận "quyết định có thể đảo ngược" (Type 2 Decisions) 

Để bớt áp lực khi phải chọn lựa trong sự mơ hồ, người giỏi thường sử dụng một bộ lọc cực kỳ thông minh là “Phân loại quyết định”. Cụ thể, họ cho chia mọi thứ thành hai loại. Loại thứ nhất là những quyết định "một đi không trở lại", điều này giống như nhảy xuống vực, sai là hết đường cứu chữa. Với loại này, họ cần cực kỳ cẩn trọng. Nhưng, đại đa số các quyết định trong công việc lại thuộc loại thứ hai – Quyết định có thể đảo ngược. Thực tế, nó giống như một cánh cửa mở được cả hai chiều, nếu bước qua mà thấy sai, bạn hoàn toàn có thể lùi bước và đóng cửa lại.

Người giỏi sẽ không ngồi im để phân tích xem bước đi đó có hoàn hảo 100% hay không mà chọn cách thử nghiệm thật nhanh. Bởi lẽ họ hiểu rất rõ rằng dữ liệu thực tế thu được từ một lần làm thử còn giá trị gấp vạn lần những giả định nằm trên giấy tờ. Họ thà chấp nhận sai sớm để kịp thời sửa chữa và học hỏi, còn hơn là cứ đứng chôn chân tại chỗ vì sợ hãi, để rồi cuối cùng chẳng có gì thay đổi. Với họ, chính sự bất động mới là rủi ro lớn nhất, chứ không phải việc đưa ra một quyết định chưa hoàn hảo.

4- Tìm kiếm "thông tin cốt lõi" thay vì "thông tin tràn lan" 

Khi đứng trước cơn bão thông tin hỗn loạn, người giỏi sẽ không chọn bơi trong đó mà chọn cách "nhìn xuyên thấu" nó. Sai lầm của nhiều người khi thiếu thông tin là họ sẽ cố gắng đọc thêm thật nhiều báo cáo, thu thập thêm thật nhiều số liệu vụn vặt với hy vọng bức tranh sẽ rõ ràng hơn. Nhưng thực tế, càng có nhiều dữ liệu "nhiễu", bộ não của bạn càng dễ trở nên quá tải và tê liệt. Vì vậy, thay vì sa đà vào 100 bản báo cáo dày cộp, một nhà chiến lược sẽ đi tìm ra một mắt xích quan trọng nhất và nó phải có khả năng thay đổi toàn bộ cục diện.

Một điểm rất hay ở người giỏi là họ có khả năng lọc bỏ những thông tin rác để đặt ra duy nhất một câu hỏi then chốt hoặc tìm gặp đúng một chuyên gia thực thụ để xin lời khuyên. Họ cũng hiểu được rằng, trong một dự án thường sẽ chỉ có từ 1 - 2 biến số thực sự quyết định thành bại, còn tất cả những thứ còn lại chỉ là chi tiết phụ họa.

Với người giỏi, sự thông thái không phải từ việc biết nhiều mà nằm ở việc biết cái gì đáng để biết. Bởi vậy, một khi đã bắt trúng được điều đó họ sẽ ngay lập tục ra quyết định mà không cần quan tâm đến những con số phụ họa xung quanh nữa.

5- Tư duy đặt cược (Betting Mindset)  

Không như người thường khác, người giỏi không bao giờ nhìn thế giới theo kiểu chỉ có trắng hay đen, đúng hay sai tuyệt đối. Ngược lại, họ tự rèn cho mình có tư duy đặt cược.

Khi phải ra một quyết định mà còn thiếu khá nhiều thông tin, họ sẽ không đâu lãng phí thời gian tìm kiếm một sự đảm bảo hão huyền rằng "cái này chắc chắn đúng", thay vào đó họ sẽ cân đong đo đếm những con số thực tế xem tỷ lệ thành công của việc đó là bao nhiêu và liệu họ có chịu nổi nếu thất bại hay không. Họ chấp nhận rằng mọi lựa chọn đều có xác suất rủi ro và họ không có tìm cách triệt tiêu rủi ro đó mà sẽ quản trị nó.

Với cách tư duy xem mỗi quyết định là một ván cược có tính toán nên họ luôn chuẩn bị sẵn cho mình một con đường lui, một phương án dự phòng (Back-up plan) vững chắc. Điều này giúp họ vẫn an toàn để tiếp tục cuộc chơi thay vì bị đánh gục hoàn toàn nếu kịch bản xấu nhất xảy ra. 

Có thể thấy, lối tư duy này đã giúp họ giải phóng được tâm lý sợ hãi, cho phép họ ra quyết định quyết đoán và mạnh mẽ hơn hẳn những người cứ mải mê đi tìm một sự an toàn tuyệt đối vốn không hề tồn tại.

Lời kết

Suy cho cùng, bí mật của những người quyết đoán không nằm ở việc họ có nhiều thông tin hơn bạn mà nằm ở chỗ họ có bản lĩnh đối diện với sự mơ hồ. Họ hiểu rất rõ giá trị một quyết định "vừa đủ tốt" vào đúng thời điểm luôn lớn hơn một quyết định "hoàn hảo" nhưng đã quá muộn màng. Nhờ vậy mà họ luôn giữ được thế chủ động trong một cuộc chơi đầy biến động.

Bạn đừng quá sợ hãi khi đứng trước những lựa chọn còn mờ mịt. Thay vào đó, hãy học cách tin vào trực giác, chấp nhận những rủi ro có tính toán và luôn sẵn sàng điều chỉnh trên lộ trình hành động. Hãy nhớ, sự thông thái không phải là nhìn thấu tương lai mà là bạn phải dám bước đi ngay cả khi chỉ có thể nhìn thấy vài mét trước mắt.

Hy vọng những chia sẻ của Ms Uptalent đã giúp bạn biết được cách người giỏi ra quyết định khi thiếu thông tin. Ngay lúc này, bạn hãy bắt đầu xây dựng lộ trình của riêng mình bằng những quyết định quyết đoán nhất thay vì chỉ chờ đợi mọi thứ thật hoàn mỹ.

------------------------------------

 

HRchannels - Headhunter -  Dịch vụ tuyển dụng cao cấp
Hotline: 08. 3636. 1080
Email: sales@hrchannels.com / job@hrchannels.com
Website: https://hrchannels.com/
Địa chỉ: Tòa MD Complex, 68 Nguyễn Cơ Thạch, Nam Từ Liêm, Hà Nội, Việt Nam

Nguồn ảnh: internet