Trong công việc và cuộc sống, bạn rất dễ rơi vào cái bẫy của sự vụn vặt. Để rồi, bạn chỉ nhìn thấy chi tiết nhỏ mà bỏ quan bức tranh toàn cảnh. Chắc chắn bạn từng gặp những người cứ sửa xong lỗi này lại phải chạy đi sửa lỗi ở chỗ khác, trong khi có người lại chỉ cần tác động đúng một điểm mấu chốt là mọi rắc rối lập tức được giải quyết êm đẹp.
Sự khác biệt ở hai kiểu người này nằm ở chỗ họ có biết nhìn ra những mối liên kết ẩn giấu giữa các sự vật hay không. Hãy cùng Ms Uptalent khám phá 7 biểu hiện của người có tư duy hệ thống qua bài viết sau đây để nhìn ra bức tranh toàn cảnh và tránh việc phải chạy đi xử lý những mảnh ghép rời rạc bạn nhé.
MỤC LỤC:
1- Không bao giờ đổ lỗi cho một cá nhân duy nhất
2- Luôn tìm kiếm nguyên nhân đằng sau những rắc rối
3- Nhạy bén với "hiệu ứng cánh bướm"
4- Chấp nhận độ trễ thời gian
5- Nhìn ra được các vòng lặp
6- Tập trung vào "điểm đòn bẩy"
7- Sẵn sàng điều chỉnh mô hình tư duy
1- Không bao giờ đổ lỗi cho một cá nhân duy nhất
Dấu hiệu đầu tiên giúp bạn nhận biết người có tư duy hệ thống chính là cách họ đối diện với những sai lầm. Khi một dự án gặp trúc trắc hay xảy ra một lỗi kỹ thuật nào đó, hầu hết mọi người sẽ ngay lập tức đi tìm một người để đổ lỗi. Nhưng, người có tư duy hệ thống hiểu rằng mỗi người chỉ là một mắt xích nhỏ trong một cỗ máy khổng lồ, nếu cỗ máy đó đã bị thiết kế sai thì dù bạn có thay thế mắt xích này bằng một mắt xích khác "xịn" hơn, sự cố đó cũng sẽ lặp lại.
Bên cạnh đó, khi xảy ra sự cố, họ thường sẽ dừng lại để quan sát toàn bộ sự việc và tìm kiếm nguyên nhân gây ra sai sót thay vì chỉ trích một cá nhân nào đó. Họ không tìm một “con dê tế thần” để xoa dịu tình hình mà nỗ lực sửa chữa nhằm ngăn chặn sai lầm từ tận gốc rễ. Với họ, một hệ thống tốt cần có thể giúp những nhân viên bình thường nhất làm việc hiệu quả và không mắc lỗi.
Xem thêm tại>>>Người thành công xử lý deadline như thế nào?
2- Luôn tìm kiếm nguyên nhân đằng sau những rắc rối
Hầu hết mọi người khi gặp vấn đề nào đó thường sẽ nhanh chóng tìm một giải pháp tạm thời để khiến mọi việc trọng có vẻ ổn thỏa ngay lập tức. Nhưng, người có tư duy hệ thống rất ghét cách làm việc hời hợt như vậy. Bởi lẽ, họ hiểu rằng nếu chỉ xử lý phần ngọn của vấn đề thì trước sau gì mọi thứ cũng đổ bể vì thực chất phần rễ đã mục ruỗng từ lâu.
Người có tư duy hệ thống không chấp nhận những giải pháp chỉ có bề ngoài. Thay vào đó, họ sử dụng những kỹ thuật đơn giản nhưng hiệu quả như là "5 câu hỏi tại sao" để phân tích, đào sâu từng lớp vỏ của vấn đề cho tới khi chạm tới gốc rễ thực sự. Họ chấp nhận bỏ ra thời gian xứng đáng để xử lý tận gốc còn hơn phải sửa đi sửa lại. Họ tin chắc rằng một hệ thống chỉ phát triển bền vững khi không cần phải can thiệp liên tục.
3- Nhạy bén với "hiệu ứng cánh bướm"
Trong công việc, mọi người thường chỉ quan tâm tới lợi ích trước mắt của bộ phận mình. Nhưng, người có tư duy hệ thống lại rất nhạy bén với hiệu ứng cánh bướm. Họ hiểu rõ rằng chỉ một thay đổi nhỏ ở phòng kinh doanh cũng có thể gây ra hỗn loạn ở bộ phận kho sau đó vài ngày.
Người có tư duy hệ thống đặc biệt cẩn trọng trước khi thực hiện bất kỳ thay đổi nào, dù là nhỏ nhất. Họ không vội vàng tối ưu hóa việc riêng của mình mà sẽ xử lý một cách đầy trí tuệ, họ luôn dừng lại để tự hỏi xem điều đó có thể tác động đến bộ phận khác như thế nào. Họ chấp nhận sự chậm trễ ở khâu của mình nhưng có thể đảm bảo hệ thống vận hành trơn tru và không đẩy rắc rối về phía đồng nghiệp.
4- Chấp nhận độ trễ thời gian
Đặc trưng của người có tư duy hệ thống là họ có sự điềm tĩnh và kiên nhẫn mạnh mẽ trước những biến chuyển của công việc. Trong khi hầu hết mọi người đều nhanh chóng cảm thấy sốt ruột khi một quy trình vừa được áp dụng vài ngày nhưng chưa đem lại kết quả và muốn đổi một cái khác thì họ lại hiểu rất rõ về khái niệm "độ trễ". Họ biết rằng mọi thay đổi trên một hệ thống đều cần một khoảng thời gian mới tạo ra kết quả.
Chính vì vậy, họ sẽ không thực hiện những thay đổi liên tục để tránh hệ thống bị loạn nhịp. Khi đã có lựa chọn đúng đắn, họ kiên trì chờ đợi để mọi thứ ngấm dần chứ không liên tục kiểm tra xem đã có kết quả thực tiễn gì hay chưa. Họ không xem sự kiên định trong giai đoạn độ trễ này là sự thụ động. Với họ, điều này là sự thấu hiểu cần thiết về nhịp độ vận hành của mọi thứ.
5- Nhìn ra được các vòng lặp
Người có tư duy hệ thống có một khả năng diệu kỳ trong việc phát hiện ra các vòng lặp ẩn sau những sự việc tưởng như ngẫu nhiên. Chẳng hạn, người bình thường chỉ thấy rằng tháng này doanh số thấp quá, cần phải giảm giá, thì họ lại nhận ra cả một hệ thống những hệ lụy phía sau. Họ hiểu rằng giảm giá có thể khiến doanh số tăng vọt nhưng nó lại vô tình thu hút những khách hàng chỉ thích săn khuyến mãi và mất đi giá trị thương hiệu. Khi bạn càng giảm giá, khách hàng càng ít trung thành, và để có doanh số, bạn lại càng phải giảm giá sâu hơn nữa. Đây là một vòng lặp vô cùng tệ hại.
Thay vì để công ty tiếp tục lún sâu những giải pháp tiêu cực thì họ sẽ tìm mọi cách để ngắt quãng vòng lặp và lập ra một chu kỳ mới tích cực hơn. Hơn ai hết, họ hiểu rằng nếu chỉ tác động vào phần ngọn sẽ không thay đổi được gì và mọi thứ chỉ có kết quả tốt hơn khi cơ chế nuôi dưỡng vòng lặp thay đổi. Với họ, một nhà quản trị giỏi phải biết cách xoay chuyển những vòng lặp xấu thành những vòng lặp tăng trưởng bền vững thay vì chỉ mãi chạy đi xử lý những việc lặt vặt.
Xem thêm tại>>>Dấu hiệu bạn đang làm việc như một nhà chiến lược, không chỉ là nhân viên
6- Tập trung vào "điểm đòn bẩy"
Một bí quyết khiến người có tư duy hệ thống luôn thong dong trong khi người khác bận rộn, chính là khả năng tìm ra điểm đòn bẩy. Rất nhiều người khi đối mặt rắc rối thường sẽ dàn trải sức lực, cố gắng giải quyết mọi thứ cùng một lúc. Họ chạy đôn chạy đáo khắp nơi, tốn rất nhiều công sức nhưng kết quả thu về lại chẳng đáng là bao. Trong khi đó, người tư duy hệ thống chọn tiết kiệm sức. Họ không dùng 100% sức lực để đẩy một tảng đá khổng lồ mà sẽ dành thời gian tìm ra một khe hở để từ đó tạo ra thay đổi chỉ với một cú hích nhẹ.
Người có tư duy hệ thống biết rằng bất kỳ bộ máy phức tạp nào cũng luôn tồn tại một vài vị trí chiến lược. Họ cần tạo ra thay đổi nhỏ tại các mắt xích này để tạo ra hiệu ứng dây chuyền, từ đó hàng loạt vấn đề liên quan với nhau sẽ được giải quyết mà không phải hao tốn quá nhiều nguồn lực. Họ không xem làm việc nhiều hơn là cách thông minh mà cần biết cách chọn đúng chỗ đặt đòn bẩy. Nói cách khác, khi bạn tác động đúng vào trọng tâm, toàn bộ hệ thống sẽ tự chuyển động theo cách bạn muốn một cách cực kỳ nhẹ nhàng.
7- Sẵn sàng điều chỉnh mô hình tư duy
Có một thứ giúp bạn định nghĩa sự khiêm nhường đầy trí tuệ của người có tư duy hệ thống, chính là khả năng tự "đập đi xây lại" những quan niệm của chính mình. Đa số mọi người thường rất bảo thủ và luôn bám vào những kinh nghiệm hay công thức cụ từng giúp mình thành công trước đó. Bởi vậy, khi mọi thứ không như ý muốn, họ lập tức đổ lỗi cho hoàn cảnh, cho rằng dữ liệu bị sai, mà không bao giờ nghĩ là do mình.
Với người có tư duy hệ thống, mọi hiểu biết của con người về thế giới đều chỉ là những mô hình tư duy (mental models) mang tính tương đối. Do đó, họ không cố chép ép thực tế phải khớp với suy nghĩ của mình. Họ luôn sẵn sàng thừa nhận hiểu biết của mình có lẽ đã lỗi thời. Từ đó, họ chủ động quan sát những phản hồi từ thực tế, lắng nghe những góc nhìn trái chiều và không ngần ngại cập nhật lại bản đồ tư duy của mình để luôn tương thích với một thế giới đầy biến động.
Lời kết
Tư duy hệ thống không phải là một bộ công cụ phức tạp dành riêng cho các nhà khoa học. Thực tế, bạn nên xem nó là sự chuyển dịch trong cách nhìn nhận cuộc sống, tức là thay vì chỉ nhìn vào những lát cắt nhỏ thì bạn hãy tìm cách thấu hiểu cả một tiến trình vận hành bền bỉ.
Bên cạnh đó, bạn cũng đừng để bản thân mãi mắc kẹt trong những rắc rối vụn vặt hay những giải pháp chữa cháy tạm thời. Hãy bắt đầu rèn luyện thói quen lùi lại một bước, quan sát những sợi dây liên kết ẩn mình và học cách kết nối những dấu chấm nhỏ để thấy được bức tranh toàn cảnh. Một khi bạn thay đổi cách nhìn, thế giới quanh bạn cũng từ đó mà vận hành theo một trật tự thông minh và hiệu quả hơn rất nhiều.
Hy vọng 7 biểu hiện của người có tư duy hệ thống vừa được Ms Uptalent chia sẻ sẽ giúp bạn nhận biết mối liên hệ giữa mọi việc. Từ đó, bạn có thể chạm tới đỉnh cao của trí tuệ mà không phải cố gắng biết hết mọi thứ.
------------------------------------
HRchannels - Headhunter - Dịch vụ tuyển dụng cao cấp
Hotline: 08. 3636. 1080
Email: sales@hrchannels.com / job@hrchannels.com
Website: https://hrchannels.com/
Địa chỉ: Tòa MD Complex, 68 Nguyễn Cơ Thạch, Nam Từ Liêm, Hà Nội, Việt Nam
Nguồn ảnh: internet
HRchannels
HRchannels là nền tảng tuyển dụng và thu hút nhân sự cấp cao hàng đầu tại Việt Nam.
Với hơn 16 năm kinh nghiệm tuyển dụng nhân sự cấp cao. Chúng tôi là công ty headhunter hàng đầu ở Việt Nam.
