Thương mại điện tử là xu hướng kinh doanh giao thương tất yếu trong thời đại công nghệ kỹ thuật số. Cách thức hoạt động kinh doanh thương mại điện tử rất rộng, để tiết kiệm nguồn lực và phát huy tối đa thế mạnh của mình, các doanh nghiệp cần chọn cho một mô hình thương mại điện tử phù hợp. Đó là mô hình gì? Tiêu chí lựa chọn như thế nào là hiệu quả nhất?... Câu trả lời sẽ được Ms. Uptalent chia sẻ ngay trong bài viết này.
MỤC LỤC:
1. Mô hình thương mại điện tử là gì?
2. 09 loại mô hình thương mại điện tử phát triển hiện nay
2.1. Mô hình B2B
2.2. Mô hình B2C
2.3. Mô hình B2G
2.4. Mô hình C2B
2.5. Mô hình C2C
2.6. Mô hình C2G
2.7. Mô hình G2B
2.8. Mô hình G2C
2.9. Mô hình G2G
3. Làm thế nào để thành công với mô hình thương mại điện tử
>>>> Xem thêm: Việc làm Thương mại điện tử
1. Mô hình thương mại điện tử là gì?
Mô hình thương mại điện tử là cách mà một doanh nghiệp / cá nhân hoạt động để bán hàng hóa, dịch vụ của mình thông qua các nền tảng thương mại điện tử trực tuyến.
Tùy vào quy mô và năng lực của doanh nghiệp / cá nhân (gọi chung là Bên bán) sẽ chọn đối tượng khách hàng mục tiêu và cách tiếp cận khách hàng mục tiêu theo mô hình thương mại điện tử riêng.
Việc lựa chọn này hoàn toàn mang tính cá nhân, không bị gò ép bởi luật định hay quy định của sàn thương mại điện tử. Phía bên bán sẽ chủ động nghiên cứu và định hướng mô hình phù hợp, tự triển khai và tự chịu trách nhiệm về hiệu quả kinh doanh mà mô hình thương mại điện tử mình lựa chọn mang lại.
2. 09 loại mô hình thương mại điện tử phát triển hiện nay
Từ thực tế quy mô của bên bán và nhóm đối tượng khách hàng mà doanh nghiệp/ cá nhân hướng đến, thị trường đã chia mô hình thương mại điện tử thành 09 loại khác nhau:
2.1. Mô hình B2B - Business to Business - Doanh nghiệp với Doanh nghiệp
Mô hình thương mại điện tử B2B là mô hình hướng đến hoạt động giao thương giữa doanh nghiệp và doanh nghiệp. Nghĩa là các doanh nghiệp sẽ mua bán, trao đổi hàng hóa lẫn nhau, ví dụ như:
-
Doanh nghiệp A bán hạt nhựa cho doanh nghiệp B
-
Doanh nghiệp B dùng hạt nhựa này làm nguyên vật liệu để sản xuất tấm nhựa, rồi bán ra thị trường.
-
Doanh nghiệp C sẽ mua tấm nhựa của B về làm nguyên vật liệu sản xuất bàn, ghế, tủ nhựa...
Nói chung các đối tượng tham gia mua / bán trong mô hình B2B đều là doanh nghiệp, không có cá nhân, hầu hết là mua sỉ. Theo thống kê hiện nay, doanh số mô hình thương mại điện tử B2B mang lại chiếm đến 80% tổng doanh số thương mại điện tử toàn cầu.
2.2. Mô hình B2C - Business to Consumer - Doanh nghiệp với Khách hàng
Xếp thứ hai về tỷ trọng doanh số thương mại điện tử chính là mô hình B2C. Nghĩa là doanh nghiệp sẽ bán hàng hóa cho khách hàng. Những khách hàng này là những cá nhân, là người tiêu dùng cuối cùng, và hoạt động mua bán này phải được tiến hành thông qua một trong các nền tảng trực tuyến, như sàn thương mại điện tử, website bán hàng của doanh nghiệp…
Điển hình tại Việt Nam có thể kể đến các thương hiệu bán lẻ trực tuyến độc quyền như Adidas, Nike, Hoàng Phúc… Thông qua website doanh nghiệp hoặc sàn thương mại điện tử Shopee, Lazada, Tiki… doanh nghiệp bán lẻ sẽ tiết kiệm lượng lớn tài chính mặt bằng, nhân lực, kho bãi…
>>> Bạn có thể xem thêm: B2B là gì? Tất tần tật về mô hình kinh doanh B2B
2.3. Mô hình B2G- Business to Government - Doanh nghiệp với Chính phủ
Trong mô hình B2G, doanh nghiệp sẽ bán hàng hóa/ dịch vụ cho chính phủ - còn gọi là Khối hành chính công. Điển hình như các nhà mạng cung cấp dịch vụ Internet cho việc mua bán, làm thủ tục cấp giấy phép, nộp thuế… qua nền tảng chính phủ thương mại điện tử.
Hầu hết doanh nghiệp tham gia vào mô hình này đều là doanh nghiệp quy mô lớn, đã qua đấu thầu hoặc là doanh nghiệp độc quyền. Mô hình này tại Việt Nam đã được hình thành nhưng chưa thật sự phát triển mạnh.
2.4. Mô hình C2B - Consumer to Business - Khách hàng với doanh nghiệp
Trong mô hình C2B, cá nhân, người tiêu dùng sẽ tạo ra giá trị (vô hình hoặc hữu hình) và được bán cho doanh nghiệp. Nghe có vẻ hơi lạ khi mà cá nhân lại có thể tạo ra sản phẩm để một tổ chức với hệ thống nhiều phòng ban quy mô tìm đến trả tiền mua sản phẩm đó, nhưng điều này là có thật.
Điển hình dễ thấy là những sàn mua bán ý tưởng, các sản phẩm thiết kế (thời trang, phần mềm, đồ họa…) những bản quyền sáng tác (ca khúc, kịch bản phim, hội họa…) được cá nhân tạo ra và rao bán trên các sàn thương mại điện tử. Doanh nghiệp quan tâm sẽ liên lạc và trao đổi mua trực tuyến. Rất nhiều giao dịch giữa người bán và doanh nghiệp khác quốc gia, khác ngôn ngữ đã được thực hiện thành công.
2.5. Mô hình C2C - Consumer to Consumer - Khách hàng với Khách hàng
Cá nhân phía người bán có thể là người trực tiếp sản xuất sản phẩm hoặc nhập sản phẩm từ một doanh nghiệp sản xuất khác về bán
Cá nhân phía người mua sẽ thông qua các nền tảng trực tuyến - mà cá nhân người bán lựa chọn đăng tin sản phẩm – để đặt mua trực tuyến.
Hình thức này đang có tốc độ phát triển rất nhanh chóng, nhờ vào hệ thống các sàn thương mại điện tử như Shopee, Lazada, Tiki, Sendo… và một số sàn thương mại điện tử bán đấu giá trực tuyến.
2.6. Mô hình C2G - Citizen to Government - Công dân với Chính phủ
Các hoạt động thanh toán trực tuyến cho các dịch vụ công chính là cách thức áp dụng của mô hình thương mại điện tử C2G. Với định hướng phát triển và quản lý hoạt động hành chính dựa trên công nghệ thông tin, các dịch vụ áp dụng C2G chắc chắn sẽ ngày một tăng.
Như việc bạn nộp thuế trực tuyến, mua hàng chính phủ đấu giá online, trả tiền điện nước… Tất cả mọi hoạt động chuyển tiền cho một cơ quan chính quyền thông qua cổng Internet đều là hành động tham gai mô hình C2G.
>>> Bạn có thể tham khảo: Thương mại điện tử là gì? Ngành học xu hướng của thời đại
2.7. Mô hình G2B - Government to Business - Chính phủ với Doanh Nghiệp
Trong mô hình này, chính phủ đóng vai trò cung cấp các thông tin về luật, quy chế, chính sách, dịch vụ hành chính công trực tuyến cho các doanh nghiệp thông qua nền tảng trực tuyến. Các hoạt động này có thể được yêu cầu từ phía doanh nghiệp hoặc phía chính phủ sẽ chủ động truyền tải đến hệ thống doanh nghiệp dựa trên danh sách đăng ký kinh doanh.
Nhìn tổng quát thì đây không phải mô hình hoàn toàn mang tính thương mại vì đại đa số các hoạt động trong đó được chính phủ cung cấp, tư vấn miễn phí nhằm giúp doanh nghiệp nắm bắt nhanh những cải tiến chính sách, áp dụng đúng và đủ theo quy định pháp luật mới nhất.
2.8. Mô hình G2C - Government to Citizen - Chính phủ với Công dân
Cũng giống như mô hình G2B, mô hình G2C không mang tính thương mại, thay vào đó là cách thức hỗ trợ việc truyền tải thông tin nhanh, chuẩn và tiết kiệm đến từng người dân.
Điển hình là các tin nhắn quy định mới về quản lý hành chính, truyền thông tin tức bảo vệ sức khỏe cộng đồng, nhắc nhở đăng ký nhập học cho trẻ nhỏ… từ cơ quan hành chính nhà nước như ủy ban, hội đồng nhân dân, cơ quan thuế, công ty cấp nước…
2.9. Mô hình G2G - Government to Government - Chính phủ với Chính phủ
Mô hình G2G cũng là hình thức giao dịch trực tuyến phi thương mại giữa các tổ chức chính phủ khác nhau trong cùng một quốc gia. Điển hình như Anh quốc là một đất nước đa chính phủ.
3. Làm thế nào để thành công với mô hình thương mại điện tử
Trong phạm vi bài viết này, Ms. Uptalent chỉ hướng đến những đối tượng đọc giả là doanh nghiệp và cá nhân, do đó, những tiêu chí lựa chọn mô hình thương mại điện tử hiệu quả sẽ không đề cập đến người bán là G – Government – Chính phủ.
Theo đó, dù bạn là doanh nghiệp bán sỉ, doanh nghiệp bán lẻ hay cá nhân bán hàng thì để biết mô hình nào phù hợp cho bản thân và tổ chức, chúng ta đều cần khách quan đánh giá và sàng lọc mô hình tuần tự theo các tiêu chí:
3.1. Xác định mô hình theo đối tượng khách hàng
Cùng là một tính năng chủ đạo nhưng sản phẩm chất lượng khác nhau, kiểu dáng khác nhau, giá thành khác nhau sẽ có những đối tượng khách hàng mục tiêu khác nhau. Vì vậy, trước khi quyết định tham gia thương mại điện tử, bạn phải xác định đối tượng khách hàng mà mình muốn thu hút là cá nhân (B2C, C2C), doanh nghiệp (B2B, C2B) hay chính phủ (B2G, C2G). Ms. Uptalent khuyên bạn chỉ nên chọn 01 mô hình để theo đuổi, ít nhất là trong giai đoạn khởi đầu.
>>> Bạn có thể quan tâm: Ecommerce là gì? Tất tần tật về ngành Thương mại điện tử
3.2. Lựa chọn ưu thế sản phẩm
Trong nhóm đối tượng khách hàng chủ lực sẽ có nhiều tiêu chí mua sắm khác nhau. Chúng ta rất khó có thể đáp ứng tất cả mọi tiêu chí, nhưng hoàn toàn có thể điều chỉnh để đáp ứng nhóm tiêu chí có lượng khách hàng lớn nhất. Ví dụ, cùng là khách hàng cá nhân nhưng số lượng người trẻ yêu thích sản phẩm đông hơn nên ưu thế sản phẩm sẽ hướng đến những tiêu chí người trẻ mong đợi.
Do đó, sau khi đã xác định đối tượng khách hàng, bạn cần phân tích thói quen và hành vi mua hàng của họ thông qua các cuộc khảo sát. Từ đó, doanh nghiệp / cá nhân có thể khoanh vùng hồ sơ những nhóm khách hàng lý tưởng, làm dữ liệu phân tích quan trọng cho những quyết định chọn kênh phân phối, hình thức Marketing… trực tuyến như thế nào.
3.3. Phát huy thế mạnh kinh doanh
Số lượng đối thủ cạnh tranh trong hoạt động thương mại điện tử rất cao, mà nguồn lực của doanh nghiệp / cá nhân lại có giới hạn. Vì vậy, khi đã chọn được đối tượng khách hàng, hiểu được mong đợi lớn của họ, thì người bán sẽ tiến hành bước tiếp theo là xem xét trong những mong đợi đó, yếu tố nào là thế mạnh của chính mình.
Đó có thể là giá bán cạnh tranh, chất lượng sản phẩm cao, dịch vụ hậu mãi tốt… Bản thân càng có nhiều thế mạnh thì khả năng hút thị phần càng cao, nhưng nếu doanh nghiệp quy mô nhỏ, hoặc cá nhân mới khởi nghiệp thì nên tập trung cho một thế mạnh trước để đảm bảo nguồn lực hoạt động lâu dài.
3.4. Lựa chọn nền tảng thương mại điện tử
Nếu bạn là doanh nghiệp trực tiếp sản xuất sản phẩm thì nên ưu tiên các nền tảng bán sỉ như trang web bán hàng của doanh nghiệp, các sàn thương mại điện tử, các trang mạng xã hội, các sàn đấu giá online…
Nếu bạn là cá nhân làm nhà phân phối thì các trang mạng xã hội, các sàn thương mại điện tử quy mô lớn như Shopee, Lazada, Tiki… sẽ là lựa chọn thích hợp.
3.5. Xây dựng hoạt động tiếp thị
Nền tảng đã được cung cấp, giờ là lúc bạn tìm cách để khách hàng nhìn thấy sản phẩm của bạn trên trang tìm kiếm của họ. Các hoạt động Marketing online được tích hợp trên các nền tảng thương mại điện tử mà bạn lựa chọn. Có tính năng miễn phí, cũng có tính năng trả phí theo những tiêu chí lựa chọn, giúp bạn tiếp cận nhanh và đúng đối tượng khách hàng mà mình hướng đến.
Mô hình thương mại điện tử chính là cơ sở giúp doanh nghiệp / cá nhân bán hàng xác định chiến lược kinh doanh phù hợp nhất với nguồn lực, năng lực mà bản thân sẵn có. Không chọn đúng mô hình hoặc quá ôm đồm nhiều mô hình đều là hướng đi không hiệu quả. Đây chính là mục đích mà Ms. Uptalent gửi đến bạn bài viết này.
------------------------------------
HRchannels - Headhunter - Dịch vụ tuyển dụng cao cấp
Hotline: 08. 3636. 1080
Email: sales@hrchannels.com / job@hrchannels.com
Website: https://hrchannels.com/
Địa chỉ: Tòa MD Complex, 68 Nguyễn Cơ Thạch, Nam Từ Liêm, Hà Nội, Việt Nam
Nguồn ảnh: internet
HRchannels
HRchannels là nền tảng tuyển dụng và thu hút nhân sự cấp cao hàng đầu tại Việt Nam.
Với hơn 16 năm kinh nghiệm tuyển dụng nhân sự cấp cao. Chúng tôi là công ty headhunter hàng đầu ở Việt Nam.
