- 420k
- 1k
- 870
Trong thời đại công nghiệp 4.0, kỹ sư tự động hoá ngày càng trở thành nhân vật chủ chốt trong nhà máy thông minh. Họ không chỉ là người lập trình PLC để máy móc chạy, thiết kế hệ thống SCADA, DCS để giám sát mà còn là người kết nối công nghệ với sản xuất thực tế.
Tuy nhiên, để làm được điều đó, kỹ sư tự động hoá không thể chỉ biết kiến thức về PLC, SCADA, DCS. Ngoài điều này, họ cần thành thạo nhiều phần mềm hỗ trợ khác như phần mềm lập trình, thiết kế điện – cơ khí, phần mềm mô phỏng và quản lý sản xuất.
Những công cụ trên chính là bộ công cụ quan trọng giúp kỹ sư tự động hoá làm việc nhanh, chính xác và chuyên nghiệp hơn. Vậy, những phần mềm nào được coi là bắt buộc phải biết – đối với một kỹ sư tự động hoá trong thời đại 4.0? Bạn đọc hãy cùng tìm hiểu qua bài viết dưới đây của Ms Uptalent nhé
MỤC LỤC:
1- Phần mềm lập trình và điều khiển
2- Phần mềm SCADA/HMI
3- Phần mềm thiết kế điện và cơ khí
4- Phần mềm mô phỏng và kiểm thử
5- Phần mềm quản lý sản xuất và dữ liệu

Có nhiều phần mềm lập trình và điều khiển khác nhau mà kỹ sư tự động hoá cần sử dụng trong công việc. Trong đó có một số phần mềm tiêu biểu như:
- TIA Portal (Siemens)
- RSLogix/Studio 5000 (Allen-Bradley)
- GX Works (Mitsubishi)
Những phần mềm trên đều là công cụ mạnh mẽ giúp kỹ sư tự động hoá viết, nạp và kiểm tra chương trình điều khiển cho PLC – bộ não của máy móc. Cũng nhờ có chúng mà họ có thể biến ý tưởng điều khiển thành những dòng lệnh cụ thể để máy móc hiểu và thực hiện.
Ví dụ
Bạn thường dùng Microsoft Word để viết một văn bản. Nhưng, với kỹ sư tự động hoá, những phần mềm lập trình và điều khiển chính là “Word” đặc biệt. Họ sử dụng nó để viết ra ngôn ngữ dành cho máy móc.
Tức là, thay vì viết câu chữ cho con người đọc, kỹ sư tự động hoá sẽ viết lệnh để PLC hiểu phải bật/tắt động cơ, mở/đóng van hay điều chỉnh tốc độ băng tải.
Bạn cũng có thể hiểu những phần mềm này như cây bút và tờ giấy số của kỹ sư tự động hoá. Họ sử dụng chúng để biến mọi ý tưởng điều khiển thành chương trình thực tế giúp máy móc làm việc chính xác như mong muốn.

Phần mềm SCADA/HMI là những công cụ giúp kỹ sư tự động hoá thiết kế giao diện giám sát (HMI) và hệ thống SCADA.
Nhờ những phần mềm này, dữ liệu từ PLC và cảm biến không còn là những con số khô khan mà sẽ được hiển thị trực quan bằng biểu đồ, đồng hồ, màn hình cảnh báo. Qua đó, kỹ sư có thể theo dõi, điều khiển từ xa và nhanh chóng phát hiện sự cố ngay khi nó xảy ra.
Một số phần mềm tiêu biểu kỹ sư tự động hoá cần thành thạo như:
- WinCC (Siemens)
- FactoryTalk View (Allen-Bradley)
- Ignition (Inductive Automation)
- Citect (Schneider Electric)
Ví dụ
Khi nhìn vào bảng điều khiển xe hơi, bạn sẽ biết tốc độ, mức xăng, nhiệt độ động cơ. SCADA/HMI cũng giống như vậy. Có điều thay vì trạng thái xe hơi thì nó hiển thị toàn bộ trạng thái của dây chuyền sản xuất.
Những phần mềm kể trên cho phép kỹ sư tự động hóa biết máy nào đang chạy, máy nào gặp sự cố, thậm chí bật/tắt thiết bị ngay trên màn hình mà chỉ cần ngồi trong phòng điều khiển.
Nói cách khác, SCADA/HMI chính là “cửa sổ nhìn ra nhà máy” của kỹ sư tự động hoá. Nhờ có chúng, họ không cần chạy ra tận hiện trường mà vẫn có thể quan sát toàn cảnh, điều khiển thiết bị và đảm bảo dây chuyền vận hành an toàn, hiệu quả.

Nội dung liên quan>>>SCADA là gì? Sự khác biệt giữa SCADA – DCS – PLC
Với kỹ sư tự động hoá, phần mềm thiết kế điện và cơ khí là những công cụ giúp họ vẽ sơ đồ điện, thiết kế tủ điều khiển, bố trí dây dẫn và mô phỏng các chi tiết cơ khí.
Nhờ có sự trợ giúp của phần mềm mà kỹ sư có thể thể hiện mọi bản vẽ điện cũng như mô hình 3D của máy móc một cách rõ ràng, chính xác và dễ dàng chia sẻ với đồng nghiệp.
Một số phần mềm thiết kế điện và cơ khí tiêu biểu kỹ sư tự động hoá cần thành thạo như:
- Electrical CAD bao gồm EPLAN, AutoCAD Electrical.
- Mechanical CAD bao gồm SolidWorks, AutoCAD, Inventor.
Ví dụ
Trước khi xây một ngôi nhà, bạn cần có bản vẽ kiến trúc để biết tường ở đâu, cửa sổ thế nào. Với kỹ sư tự động hoá cũng vậy, trước khi lắp đặt tủ điện hay chế tạo máy, họ phải có bản vẽ điện và mô hình cơ khí.
Những phần mềm thiết kế điện và cơ khí chính là giấy bút kỹ thuật số giúp kỹ sư tự động hoá vẽ ra mọi chi tiết, từ dây điện nhỏ nhất đến khung máy lớn nhất. Nói cách khác, chúng chính là bản đồ để họ triển khai hệ thống ngoài thực tế.
Hãy hình dung một chút bạn sẽ thấy, nếu không có bản đồ, việc thi công sẽ dễ sai sót; nhưng với bản vẽ rõ ràng, mọi thứ trở nên mạch lạc, tiết kiệm thời gian và chi phí.

Xem thêm tại>>>MES là gì? Kỹ sư tự động hoá có liên quan không?
Phần mềm mô phỏng và kiểm thử là những công cụ giúp kỹ sư tự động hoá thử nghiệm ý tưởng trước khi đưa vào thực tế.
Với sự trợ giúp của phần mềm, họ không cần phải lắp ráp máy móc ngay mà có thể mô phỏng trên máy tính để xem hệ thống hoạt động thế nào, có lỗi gì không và cần tối ưu ở đâu. Điều này giúp tiết kiệm thời gian, chi phí và giảm thiểu đáng kể những rủi ro.
Một số phần mềm mô phỏng và kiểm thử tiêu biểu kỹ sư tự động hoá cần thành thạo như:
- MATLAB/Simulink – Mô phỏng hệ thống điều khiển, tín hiệu và thuật toán.
- Proteus – Mô phỏng mạch điện tử, vi điều khiển.
- Automation Studio – Mô phỏng hệ thống khí nén, thuỷ lực, điện và tự động hoá.
Ví dụ
Khi tham gia game xây dựng thành phố, bạn sẽ thử dựng mô hình để xem có hợp lý không, có bị tắc nghẽn giao thông không trước khi xây một cây cầu thật. Kỹ sư tự động hoá cũng vậy, họ dùng phần mềm mô phỏng để chạy thử hệ thống, đảm bảo mọi thứ ổn định trước khi triển khai vào thực tế.
Bạn có thể hiểu phần mềm mô phỏng và kiểm thử giống như sân tập của kỹ sư tự động hoá. Với chúng, họ có thể thử nghiệm thoải mái, phát hiện lỗi, chỉnh sửa và chỉ khi mọi thứ đã ổn mới áp dụng và nhà máy thật.

Các phần mềm quản lý sản xuất và dữ liệu giúp kỹ sư tự động hoá dễ dàng điều khiển máy móc cũng như đưa dữ liệu sản xuất lên hệ thống quản lý. Cũng nhờ điều này mà nhà lãnh đạo có thể theo dõi tình hình sản xuất theo thời gian thực, ra quyết định nhanh chóng và tối ưu quy trình.
Một số phần mềm quản lý sản xuất và dữ liệu tiêu biểu kỹ sư tự động hoá cần thành thạo như:
- MES (Manufacturing Execution System) – Giúp quản lý tiến độ, chất lượng, nguồn lực sản xuất.
- ERP (Enterprise Resource Planning) – Bao gồm SAP, Oracle, giúp quản lý tổng thể doanh nghiệp, từ tài chính đến kho vận.
- Kết hợp MES – ERP – Giúp tạo ra cầu nối giữa dữ liệu sản xuất thực tế và kế hoạch quản lý cấp cao.
Ví dụ
Khi quản lý một tiệm bánh, bạn không thể chỉ nướng bánh mà không ghi chép. Bởi điều này khiến bạn không biết được hôm nay đã bán được bao nhiêu, còn bao nhiêu bột trong kho hay khách đặt bao nhiêu đơn.
MES và ERP cũng giống như “Google Sheets” phiên bản nhà máy. Chúng giúp kỹ sư tự động hoá ghi lại mọi dữ liệu, hiển thị rõ ràng và phân tích để biết cần nhập thêm nguyên liệu, tăng ca hay cải tiến quy trình.
Có thể thấy, phần mềm quản lý sản xuất và dữ liệu chính là bộ não phân tích của nhà máy thông minh. Nó giúp kỹ sư tự động hoá làm việc với PLC và SCADA cũng như trở thành công cụ kết nối dữ liệu, đảm bảo sản xuất đi đúng kế hoạch và doanh nghiệp phát triển bền vững.
5 nhóm phần mềm trên đây sẽ giúp kỹ sư tự động hoá có trong tay “bộ đồ nghề số” toàn diện. Họ có thể sử dụng chúng để viết chương trình, giám sát, thiết kế, mô phỏng cho đến quản lý dữ liệu. Đây cũng chính là chìa khoá để họ trở thành người làm chủ công nghệ trong thời đại công nghiệp 4.0.
Không hề khoa trường khi nói những phần mềm này giống như hộp dụng cụ đa năng. Mỗi cái có một vai trò riêng nhưng khi kết hợp lại chúng giúp kỹ sư tự động hoá làm việc nhanh hơn, chính xác hơn và chuyên nghiệp hơn.
Quan trọng hơn, những phần mềm này không chỉ giúp kỹ sư tự động hóa điều khiển máy móc mà còn giúp họ trở thành người kết nối dữ liệu, tối ưu quy trình và góp phần xây dựng nhà máy thông minh.
Hy vọng những chia sẻ trên đây của Ms Uptalent đã giúp bạn đọc nhận biết được các phần mềm kỹ sư tự động hoá cần biết. Từ đó, bạn sẽ có đủ bộ dụng cụ trong tay để tự tin bước vào bất kỳ nhà máy nào, làm chủ công nghệ và mở rộng cơ hội nghề nghiệp trong tương lai.

------------------------------------
HRchannels - Headhunter - Dịch vụ tuyển dụng cao cấp
Hotline: 08. 3636. 1080
Email: sales@hrchannels.com / job@hrchannels.com
Website: https://hrchannels.com/
Địa chỉ: Tòa MD Complex, 68 Nguyễn Cơ Thạch, Nam Từ Liêm, Hà Nội, Việt Nam
Nguồn ảnh: internet